SULTAN ABDULAZİZ’İN MENDERES BENZERLİĞİ- Hasan Tülüceoğlu

Gölge Adam

SULTAN ABDULAZİZ’İN MENDERES BENZERLİĞİ- Hasan Tülüceoğlu

Peş peşe gelen yenilgiler sonrası Avrupa karşısında gerilerde kaldıklarını fark eden Osmanlı yöneticilerinin bu açığı kapamak için Üçüncü Selim’le topyekun yenileşme hareketlerine başladıkları yıkılışa kadarki süreçte Sultan Abdulaziz dönemi bu arayı kapama gayretlerinin başarıya ulaşma periyotlarından biriydi.

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

Üçüncü Selim öncesinden başlayan özellikle askeri alanda yenileşme hareketleri sosyal yapımız gereği tam bir başarıya ulaşamamıştır. Bunun sonucu tamamen batı hayranı bazı Osmanlı yöneticileri Cumhuriyet dönemi batılılaşma anlamında Tanzimat diye isimlendirilen dönemi başlattılar. Tanzimat fermanını ilan ettiren Abdulmecit’ten sonra tahta geçen Sultan Abdulaziz, Tanzimat sürecini devam ettirmekle birlikte geleneksel devlet ve toplum yapısının korunması taraftarıydı. Padişahlığının ilk döneminde hem Osmanlıyı hem de batıyı iyi okumuş Ali ve Fuat paşalar gibi iki önemli devlet adamı avantajına sahipti. Bu dönemde geleneksel değerlerden uzaklaşmadan yenileşme ve batıdan teknoloji alımı devam etti. Bugünkü anlamda Danıştay ve Sayıştay seviyesinde kurumlar oluşturuldu. Posta teşkilatı sistemleştirilip ilk posta pulu basıldı. Modern eğitim veren mesleki okullar, kız öğretmen okulu ve Galatasaray sultanisi, Avrupa hukuk kurallarına göre işleyen nizamiye mahkemeleri açıldı. Donanmanın yenilenmesi ve demiryolları bu dönemde yapıldı. Farklı değerlendirmeler söz konusu olsa da Abdulaziz’in ilk döneminde ülke imar ve yenilik faaliyetleriyle birlikte sosyal yapısına uygun bir kalkınma sürecine girdi.

 

Sultan Abdulaziz Avrupa’yı ziyaret eden ilk ve son Osmanlı padişahı oldu. Batıdan olduğu gibi alınan batı hukuk kurallarına karşılık Ahmet Cevdet paşa başkanlığında bir heyete yerli hukuk kuralları diyebileceğimiz ‘mecelle’yi hazırlattı. Donanmayı modernize ederek güçlü bir ordu meydana getirdi.

 

Yeni Osmanlılar ve sonrasında Jön Türkler olarak isimlendirilen Ziya Paşa ve Namık Kemal gibi bilinen isimlerinde içinde olduğu Avrupa’ya gönderilen öğrencilerden bir grup Avrupalılardan da aldıkları destekle aşırı Avrupa hayranlığıyla Avrupa’daki kurum ve kuruluşların olduğu gibi Osmanlıda taklit edilmesi gerektiği yaklaşımıyla öncelikle meşrutiyet yönetiminin ilan edilmesini talep ediyorlardı. Sosyal siyasal ve ekonomik yapısıyla henüz buna hazır olmayan Osmanlı için Abdulaziz’in bunu kabul etmesi mümkün değildi.

 

Kısa bir süre sadrazamlık yapan Mithat paşa seraskerlikten azledilen Hüseyin Avni paşalar şahsi hesaplarıyla birlikte muhtemelen Avrupalı yönlendiricilerinin azmettirmeleriyle Abdulaziz’e karşı darbe planı hazırladılar. Mithat paşa öylesine yönlendirilmişti ki bir eğlence sofrasında “hep Al-i Osman olacak değil ya birazda Al-i Mithat olsun” deyivermişti. Seraskerlik makamından iki defa azledilen Hüseyin Avni paşa Anadolu’nun bencil, hodbin, kindar bir damarını temsilen “kinim dinimdir” inancıyla Sultandan öç alma hesapları yapıyordu. Mithat paşayla modernleşmede kesinlikle anlaşamayacak katı ve statükocu biriydi.

 

Abdulaziz’in tahtan indirilme darbesi, 27 mayıs ihtilaliyle bir çok açıdan benzerlikler göstermektedir. İfade edildiği gibi Abdulaziz döneminde ülkede imar ve eğitim faaliyetleriyle halkın refahında artış başlamıştı. Menderes’in de ilk dönemi savaş sonrası bunalan Anadolu insanı imar faaliyetleri ve demokratik yaklaşımlarla müthiş şekilde rahata kavuşmuş ve refah seviyesi yükselmişti. Darbeyi yöneten Cemal Madanoğlu adeta Hüseyin Avni paşayı andırıyordu. İkisi de egeden Anadolu insanıydı ve darbelerin asıl yönlendiricileriydiler.   Abdulaziz, yeniden tahta geçme endişesiyle intihar süsü verilecek korkunç bir katliama kurban gitmişti. Feriye karakoluna getirilen padişah hala hayattayken askeri doktorlara Hüseyin Avni paşa tehditle zoraki intihar raporu yazdırmıştı. Adnan Menderes darbe sonrası bugün herkesin bildiği uydurma bahanelerle yargılanıp haksız ve yersiz olarak idam edilmişti. Abdulaziz’in devlet adamlarına her zaman iyi niyetle yaklaştığı gibi Menderes’te özellikle komutanların darbe yapmayacakları iyi niyetine sahipti. Her iki darbede de fitili ateşlemede harbiye öğrencileri kullanılmıştı. Siyasal ve ekonomik bahanelerle sokağa sürülen harbiye öğrencilerinin gösteri ve yürüyüşleri her iki darbede de en büyük bahaneydi.

 

Tahtan indirilen Osmanlı padişahları içerisinde Sultan Abdulaziz’in azledilmesi diğer klasik azillerden farklı modern anlamda bir tahttan indirmeydi. Adnan Menderesle cumhuriyet tarihinde ilk defa bir başbakan koltuğundan edilip idam sehpasına götürülüyordu.

 

Sosyal-siyasal-ekonomik yapı, gelişen olgu ve olaylar, siyasi şahısların birbirleriyle örtüşmesi Abdulaziz ve Menderes dönemlerini hayret edilecek denli birbirine benzer kılmaktadır.

 

Türk halkının geleceğine yön vermiş çok önemli bu iki dönem iyi incelenip objektif olarak değerlendirildiğinde bugün hala yaşadığımız sosyal siyasal ve ekonomik sorunlarımızın çözümüne ışık tutacaktır.

 

 

30.08.2010 (Gölge Adam)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

FİDAN VE İSTİFA... KAPTAN Yazdı

YAŞASIN CUMHURİYET/ ARZU KÖK yazdı

Dinle Kalkınmış, Devrimle Geri Kalmış Ülke Gösteremezsiniz!

Sürdürülebilir Mali Politikalarla Sürdürülemeyen Emeklilik Mahinur Şahbaz

SONRA YAPILACAK TEK ŞEY VAR

Babam/...Arzu Kök

Tahir Canan'dan Yediği yemeğin parası isteniyor...

23 Nisan / ARZU KÖK

ÇÖLDE OLUŞTURULAN VAHALAR / ARZU KÖK

TARİHE DÜŞEN KARA BİR LEKE...PROF.DR.LEVENT SEÇER

SAVAŞA VE SAVAŞLARA HAYIR/ Şenol Eker

8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun.../ Arzu Kök

TGB ve Sorumluluk...

TGB'liler Sizler Hainsiniz...

Fıkra Selah Hoca'dan Yorum Benden...

Bizim Varak Size Küçük Gelmiş Olabilir Mi?

Gaziantepspor ve İbrahim Kızıl ve de Ata Aksu..

Prensip Sahibi Yaşar Ağyüz !

98 Trilyonluk ihale...

Sizin hiçbir suçunuz yok küçük hanımlar/SUHAM ELMAS- BAHREYN

24 OCAK EKONOMİK KARARLARI -2 / Erkan Türüdü

24 OCAK EKONOMİK KARARLARI-1 / Erkan Türüdü

24 OCAK KARARLARI /Hasan Mahmut Devrez

İSHAK KONYA'YA..

Cehaletin Sesi Aklı Susturuyor.../ Arzu KÖK

Son pişmanlık!

İşte Yılın Fıkrası..

BU UNUTULUR MU ? (Ama malesef unuttuk...)

ERKEK EGEMEN POLİTİKALAR VE TECAVÜZ.../ Arzu KÖK

YAŞASIN CUMHURİYET / Arzu KÖK

ÇARESİZLİĞİN RESMİ YAPILABİLİR Mİ?.../ ARZU KÖK

Issız ada Lütfen okuyun.!!!!!!!!!!!!!!!‏

Kim kaleme aldıysa eline yüreğine sağlık...‏

EKİM AYINDA İDAM EDİLEN YOLDAŞLARIMIZA,

ŞİVEYDİZ/.. Ahmet AYAZ Yazdı..

BATAN GEMİ VE BİREYLER /Arzu Kök

12 EYLÜL DARBE SÜRECİNİ KISACA HATIRLASAK…/Fatih Aydın

bugün oniki eylül...‏/selah özakın

YOK EDİLMİŞ ZENGİNLİKLERİMİZ…/Fatih Aydın

"İKONCAN" lar'dan KUAFÖR' lük Stil'leri / Ali YATKIN

M. Ali DIYARBAKIRLIOGLU..Ressam... Arkadaşlarım

Kayserilinin Biri/ Ali Kıroğlu

ÇOK ÖNEMLİ OKUYUN-OKUYUN-BİR DAHA OKUYUN.......

KANDİL TOPRAKLAMA MI?

SOMALİ ÇIKARTMASI, PARDON SHOW’U../Fatih Aydın

MİHRİ Belli

FUTBOL ASLA SADECE FUTBOL DEĞİLDİR! /Levent Turhan

MEMLEKET’DEKİ OYUN HAVALARI -AŞIRI SICAKLARDA DOST MECLİSLERİ/ ALİ YAT

SOPALI TÜRKLER KİMİN KAHRAMANI ?

DÜNYEVİLEŞ ME

Fatih Aydın / DEMOKRATİKLEŞİYOR MUYUZ?

Acil Haber

Bu Yazı Canınızı Sıkabilir

GAZİANTEP TÜRKİYENİN 6 NCI BÜYÜK ŞEHRİ DENİLİYOR,/‏Mustafa Kurtbey

Mısır Devrimi Devam Ediyor / Ergin Yıldızoğlu

Antep Erkekleri Ne İstiyor Biliyor musunuz?

BATAKLIĞIN ADI SPOR OLURSA…/ Fatih Aydın

ESNAF lardan - ARŞİV ler / Ali YATKIN

yüzde ellinin sırrı?

Siyasi mizah gazetesi: Marko Paşa - Diyar Saraçoğlu

CAN ATAKLININ YAZISI.. DORT GÜN İÇİNDE SADECE 11 KİŞİYE YOLLAYIN‏

BİLGİSAYAR TERİMLERİNİN OSMANLICA MEALLERİ...‏

İcradan yazı gelirse ne yapılmalı‏

Balıklar ve İnsanlar

BİZ MASUMUZ

Bugün Yazı Yok

SEÇİM-LER VE SONRA-LAR / Ali Yatkın

Aday Ama Hücrede/ Orhan Bursalı. Cumhuriyet Gazetesi

Hoca Kendini Helak Edecek

ELDEN ÖDEME!

Halit Çelenk’e

Yılın Fıkrası

Hangi Hastayı Ameliyat Etmek Daha Kolay ?

“TORBA” landık “ÇUVALLADIK”/Ali YATKIN

Harika Bir Yazı

ÇOCUKLUĞUMUZDA...

EKONOMİK BÜYÜME KANDIRMACASI

RÜZGAR GİBİ GEÇTİ / ALİ Yatkın

68 Kuşağının Anlatılmayan Öyküsü‏

Yetenekli Çocuk !

"DİPLOMA KUAFÖRLER'İ" / Ali Yatkın

AKARYAKITTA NASIL KAZIKLANIYORUZ?/ Mustafa Kızıklı

İLK BATILILAŞMA KAHRAMANIMIZ: II. MAHMUT/ Hasan TÜLÜCEOĞLU

"Gülmesini bilmeyen dükkan açmasın!"

14 Ocak Cephesi kuruluş bildirgesi - Tunus

"PARA PARA PARA"/ Ali YATKIN

İDEAL ERKEK NASIL BİRİ

"YENİ YIL" ve "TAKVİM YAPRAKLARI" / Ali YATKIN

MİLLETİN VE DEVLETİN BEKAASI İÇİN GÜÇ BİRLİĞİ /Mustafa KIZIKLI

EŞEĞİNE GÜCÜ YETMEYEN SEMERİNİ DÖVERMİŞ/Mustafa KIZIKLI

Başbakan Bunları Söylemedim Diyebiliyor Mu?/Burhan ÖZBEY

ÇOK DİLLİ SENFONİ /Hasan TÜLÜCEOĞLU

Yolsuzluk iddiaları ve “suskunluk!” /BURHAN ÖZBEY

İki dil mi? İkincisi Laz’ca, Çerkez’ce, Gürcü’ce yoksa Boşnak&amp;

Kılıçdaroğlu ve Batum bunu bize nasıl açıklayacaklar?/BURHAN ÖZBEY

YUMURTAYI HANGİ UCUNDAN ATMALI? /Hasan TÜLÜCEOĞLU

Sosyal patlamanın ayak sesleri /BURHAN ÖZBEY

" O tokat"/ Burhan Özbey

“Utanç yılları”nın acı tablosu /BURHAN ÖZBEY

Beyaz Ayı

Sömürgen ülke yönetimlerinde "dini hassasiyet avcıları!"/ Burhan Özbey

Esaret cesaretsizlikle gelir.../BURHAN ÖZBEY

"3M rüşveti"nin soruşturması ne oldu? Takipçiyiz.../ Burhan Özbey

Papazın Papaganı!..

Tam Aziz Nesinlik....Fıkra gibi ya....!

POLAT’IN SECDESİ /Hasan TÜLÜCEOĞLU

"décapiter" ne demek?‏

TÜRBANA SERBESTLİK GELİR Mİ? /Hasan TÜLÜCEOĞLU

EĞİTİMDE DEĞİŞMEYEN-Hasan TÜLÜCEOĞLU

Kuaförler- Nişantaşlılar- Ali Yatkın

EZANIN TÜRKÇE OKUNMASININ ÖYKÜSÜ

Sezen Aksu'ya Açık Mektup

82 ANAYASASININ KALICILIĞI-Hasan TÜLÜCEOĞLU

HALA EVET DEMEK İSTEYENLER İYİ OKUYUP DÜŞÜNSÜNLER

CENNETLİK

Neden Hayır? Celal Topkan- Adıyaman Eski Milletvekili

Biraz da Gülelim

KUŞATILAN ÇEVREMİZ

Yandaşlar nasıl ve niçin vergi kaçırır ?

LAYIGLIG NEDİR?

AZİZ NESİN’İN DEDİĞİ DOĞRU DEĞİLSE! Hasan TÜLÜCEOĞLU

ANAYASA PAKETİ KÖŞESİZ VE DÜZ…

MUCİZE BESİNLER

Araplarda Kadını Adı!..

ASIL FAKTÖR KÜRT HALKI Hasan TÜLÜCEOĞLU

Bu Fıkrayı Yalnızca Türkler Anlar!

GEMİ’DEN EKSEN’E, İŞMAM ANAYASA MAHKEMESİNDE-Hasan TÜLÜCEOĞLU

MAĞDUR PERİNÇEK’İN HAKKINA SAHİP ÇIKMAM, MAĞRUR ERDOĞAN’I ELEŞTİRMEM

SINIF İLE ETNİSİTE: GERÇEKTEN BAĞDAŞMAZ MI?

Kanserin Ölümü( Mutlaka Okuyun)

Öyleyse Çankaya Kimin Taşeronu?

Milli Piyango !...

İnsan Olmak

İnternete Düşenler !...

O GEMİDE ASLINDA KİMLER VARDI?

AYNI TEZGAH-- AYNI EKİP--YENİ AK-TİVİSTLER:

Maillere Bakmak !

Hapı yuttun oğlum....

YENİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEDİKLERİ BU

*HAZIRCEVAP...*

Ölmeyen Deniz'den

Ali Yatkın'dan Mektup Var

Fıkra..Superrr

KADIN KAMYON ŞÖFÖRÜ OLURSA

Siz Potomyayı bilir misiniz?

Ali Yatkın'dan Mektup Var...

Hesap Ortada

''YAKIŞIR OĞLUMUZA''

Öbür Dünyada Maliye Var mı?

Zamane Tıp Fakültesi

Ali Yatkın'dan Mektup Var

*HAZIRCEVAP...*

Ali Yatkın'dan Mektup Var...

Unutmayın ..Bu yalnızca bir Fıkra

TEMEL FBI MÜLAKATINDA !

Mümkünse Okuyun

NEOLİBERAL BELEDİYECİLİK SOYGUNCULUKTUR…

DEVLET BALONLARIMI GERİ VER

Temel ile Fadime

Ali Yatkın'dan Mektup Var

Kızılderililer !

ÖĞRETMEK, SEVMEKLE BAŞLAR

RAHMET OKUMAK......

SOL ne Demek SAĞ ne Demek ?

ZEKİ KADINLARA SAYGILARIMLA……..

Banu Avar'dan Çağrı...

Ağzına sağlık Gülse Birsel...

Eğer Birgün Müdür Olursanız !

Biraz da Gülelim

Hayatın bize 45 dersi‏

Pakize Suda'ya Teşekkürler

MUTHiS BiR ZAHiDE UCAR YAZISI HEMEN OKUYUNUZ

Tüm erkeklere sevgilerimle...‏

TAYYİP ERDOĞAN’A GÜVENDİM ,O BENİM HIYARLIĞIM

TECAVÜZ

BUGÜN YAZI YOK

Önemlidir

AMERİKAN SÜT TOZU

Ali Yatkın'dan Mektup Var

Hayat kurtaran teknikler

Savaş Süzal Amerika'dan Bildiriyor

Bu yazıyı yazan "yürekli" gazeteci hanımı kutluyorum..‏

antepli pambık prenses ve yeddi gudduklar süper ya çok güldüm‏

Kürt sorunu...‏

Haceli’ye acil mektup

Tayyip'in Saati !

TANRI NE MÜHENDİSİ ?

Kalıplaşmış kafalara bunu anlatmak kolay değil.

*Dünya Rakı Günü **

İşte Biz Böyle Yaparız !

Evlilik Nedir ?

Arkadaş Önemli

ALİ YATKIN DOMUZ GRİBİ HAKKINDA YAZI‏

Güler Zere'yi öldürüyorlar

Erzurumlular liyahh..‏

1 KASIM 2009 GÜNÜ SABİT TELEFONLARI SUSTURUYORUZ.

Avusturalya ya mı gitsek ne!!!!!!!!!!

Yeni Evli Çift !

Benim HAKKIMI kim yiyorsa Haram Zıkkım olsun...

ÖNEMLİ BİLGİ... LÜTFEN OKUYUNUZ

Ve kavga böyle başladı...

Biyoloji Sınavı !

İŞBİRLİKÇİLER

Markete gittiniz.

Mafya, Küresel kapitalizm ve Devlet

Günaydınnnn‏....

ONLAR YASAKLIYOR... BİZ YÜRÜYECEĞİZ...

Ne güzel cahildik(!).

Antepli ve Sigara Yasağı !...

Bildirmece

İki Resim Arasındaki Farka Yanıt !

LÜTFEN OKUYUNUZ ..... ( Çok önemli )

MİLLETVEKILLERIMIZ KPSS'YE GIRSIN

YOK BÖYLE BİR TEMEL FIKRASI ::))))‏

KEZBAN SENDEN SONRA NE OROSPULAR TÜREDİ'Kİ!!!

KÜRESEL VAMPİR

**Bir sürpriz, ister inan ister inanma***

Ata Sözlerindeki Tezatlar

Liberalizm, Kapitalizm ve Sol

BU RAKAMLARA DİKKAT!!!!

AÇILIMIN ARKASINDA NE VAR?

Kocanın Has'ı Sarhoşken Belli Olur..

S a d a k a t..... ( ! ) :-))))

ÖNEMLİ........

“Musa’lı Faizli Forex, İsa’lı Sezar Forex’i ve İslami Fa

Vahbi Koç'tan Anlamlı Bir Nasihat

En Derin Çingeneyim…

İki resim iki seçenek ( Doğu Perinçek )

Sigara Yasağı Faşizmdir

İşkencecilerin yargılandığı bir ülke istiyoruz!

Dincileşme, reklam, ticaret... hepsi bir arada

Gericilik Ergenekon'la sıvanır mı?

OHH BEEE....NE MUTLU BİZEEE

İBRET ALINACAK BİR HİKAYE, ZOR BİR SINAV

FALCI

HİTİT DUASI

Su Nasıl İçilmeli?

ERTUĞRUL ÖZKÖK'E YANIT : "BORÇLUSUN!"

Yeni 68'li

Başbakan'a Hindistan'da Ne Verdiler?

VEEE, SAKIN ÇIĞLIK ATMAYIN !

ZEYTİNİN TERİ

İşçinin Parasıyla Sömürü Nasıl Artırılır?

BELKİ OKUDUNUZ AMA BİR DAHA OKUYUNUZ..

Yav Bırak Mustafa Abi Yaa!?

Türkiye'de İnternet siteleri paralı olur mu?

Aşk Antepfıstığı mıdır?

Pezevengin asıl anlamı !

İhanet Fuarı: Gaziantep’ten Antep’e giden yol...

Fıkralar !

KENTİN SESİ - Gaziantep Yazıları

Atatürk Döneminde Torpil Nasıl Yapılır ?

Dikkatli Okumanızı Öneriyorum

Kentin Sesi- Gaziantep Yazıları

ANTEPLİ Bir Kebapçının Reklam Broşüründen Harfi Harfine Alınmıştır

YAZIK OLDU VALİLİK MAKAMINA

Ömür Dediğin

Süperrrr...

ÖPÜCÜK HESABI

Yeter ki Emret '

Kadındır Dikkat !

*SADRAZAM*

Babası Öldü

Can Yücel Efsaneleri

Soykırım yapmadık, vatan savunduk.. özür dilemiyoruz...

erkek beyni pahalı :)

ATATÜRKÜN YAVERİNDEN BİR ANI KESİNLİKLE OKUYUN!....

ÜMRANİYE bOMBALARI

Nasıl Ölmek İstersiniz?

İş görüşmesi

DİLE BENDEN NE DİLERSEN !..

TÜRK CEHENNEMİ

İŞTE ERGENEKON SAVCISI

İmam ve Tanrı ...

Edison Cennete Gider mi? Ve Cansız Hoca

Bizim Temel Hacca Gitmiş !..

İçimizdeki Tehlike