SOYKIRIMIN TANINMASI VE ÖZÜR MESELESİNDE DOĞRU TAVIR NEDİR

Adil OKAY

SOYKIRIMIN TANINMASI VE ÖZÜR MESELESİNDE DOĞRU TAVIR NEDİR

Almanya kendi kirli tarihine baksın demek,

Bizim ayıbımız hakkında konuşamazsınız demektir…

 

MHP ve AKP taraftarlarını anlıyorum. Irkçı-milliyetçilerin savaş, katliam, soykırım tartışmalarında "En büyük Türk, en temiz Türk..." gibi safsatalar dışında söyleyecekleri bir şey yok. Türk kökenli bir T.C. vatandaşı olarak bu “büyüklük-temizlik” övgüleri beni, Türklerin komşularına yönelik linç girişimlerini, taciz ve tecavüzlerini duyunca –okuyunca acı acı gülümsetiyor. Ama solcu-demokrat olduğunu söyleyenlerin Almanya’nın soykırım yasasını oylamasının altında komplo teorileri aramaları ya da "sen kirlisin benim kirlerimi eleştiremezsin" tavrı anlaşılır gibi değil.

Eee Almanya emperyalist- kapitalist bir ülke diye her açıklama yanlış mı olur. Rusya da emperyalist-kapitalist bir ülke ama İŞID’a karşı savaşı ve demeçleri dönem dönem bu çevrelerden beğeni topluyor. Aslında burada önemli olan halkların yüzyıllar boyunca kazandığı evrensel değerleri savunmaktır. Almanya veya Rusya kapitalizmini değil, bu ülkelerdeki demokratik çevrelerle - örgütlerle enternasyonalist dayanışma içinde olmanın yollarını aramaktır.

 

Aslında birçok insan bilmiyor ama II. Dünya savaşında Yahudilere karşı yapılan soykırımdan dolayı uzun zaman önce özür dileyen Almanya, 2005 yılında da Ermeni kırımındaki rolü için özür dilemişti. Ama "soykırım" dememişti. Bu gün yapılan o katliamın soykırım olduğunun kabülüdür. ve Almanya kendi rolü de olduğunu, o dönemde Osmanlıyı desteklediğini de açıkladı.

Uluslararası Ermeni sempozyumunda bu "soykırım"ın tanınması ve "özür" meselesinde şunları söylemiştim:

" Özür ama nasıl

 

“Bakkal garabet’in ışıkları yanmış

Affetmedi bu ermeni vatandaş

Kürt dağlarında babasının kesilmesini

Fakat seviyor seni

Çünkü sen de affetmedin

Bu karayı sürenleri Türk halkının alnına”[1]

 

Nazım Hikmet’in yukarıdaki şiiri de bir özür sayılır. Konuşmamın başında belirttiğim gibi, ben de Hrant Dink’in katli üzerine, daha ‘özür diliyorum’ imza kampanyası başlamadan önce, ‘Ermenilerden özür diliyorum’ başlıklı bir yazı yazmıştım. Ancak bunun yetmeyeceğini (…) 2009 yılında yazdığım ve 15 kentte sahneye konulan, ‘Karanlığın İçinde Aydınlık Yüzler – Ölülerimiz Konuşuyor’ adlı tiyatro oyunumda, Hrant Dink’e ve Ermeni meselesine bir bölüm ayırdım. Bu da bir özürdü.

 

“Devlette ve Hariciye’de görev almış yöneticiler arasında Emekli Büyükelçi Volkan Vural’ın doğru yolu gösterdiğine tanık olduk: Vural Neşe Düzel’e verdiği mülakatta Ermenilerden özür dilenmesi gerektiğini söylüyordu. Diğer emekli büyükelçiler, Elekdağlar, Öymenler, Bölükbaşılar, Aktanlar ise tam tersini yapıyorlar ve Türkiye'yi bu konuda büsbütün yalnızlığa itecek tutumu tırmandırıyorlardı. Bugün 22 devlet soykırımı tanımış durumda. Önümüzdeki beş yıl içinde bunların sayısı artacak ve 2015’e kadar inkârın etrafındaki çember daralacak. Alınan kararları Diyasporaya bağlamak da yanlış: ABD ve Fransa dışında kayda değer bir Ermeni nüfus yok. İsveç’te ise sadece Asuri var. Ayrıca dikkat edilirse Avrupa’da kararların alınmasında rol oynayan partiler Sol, Merkez Sol, Çevreci partiler. Yani siyasal yaşamda hümaniteryen ve libereter tutumlarıyla tanınan akımlar. Çoğu da iktidarda değiller, hatta koalisyon ortağı bile değiller. Tersine, o devletlerin çoğu Türkiye ile menfaat ilişkilerinden dolayı “o kelimeyi” telaffuz etmemeyi diplomasi gereği sayıyorlar.”[2]

 

Bir Kürt aydını olan Berzan Boti, Türk aydınlarının olayın adını koymadan özür dilemeye çalıştıkları bir zamanda, “özür dilemek yetmez, daha fazlasını yapmak gerekir” diyerek, Asur halkına ait, dedeleri tarafından 1915 soykırımı sırasında el konulan ve kendisine miras kalan köydeki toprakların tapusunu Süryaniler adına Seyfo Vakfına, İsveç parlamentosunda 13.05.2009 tarihinde yapılan resmi bir törenle devretti.”[3] İşte bu onurlu tavır da bir özürdü.

 

Ermeni tehcir ve kırımı hakkında tek bir devletten özür geldi. II. Dünya savaşında Yahudilere karşı yapılan soykırımdan dolayı uzun zaman önce özür dileyen Almanya, 2005 yılında da Ermeni kırımındaki rolü için özür diledi.

 

ABD, II. Dünya savaşı döneminde Japonlara uyguladığı tehcirden dolayı özür diledi. Avustralya, yüz yıl sonra Aborjinlerden özür diledi. İsviçre hükümeti 1995 yılında dünya Yahudilerinden 2. Dünya savaşı yıllarındaki politikalarından dolayı özür diledi. Srebrenica’da 1995’te çoğunluğu çocuk 8 bin kadar Boşnak’ın katledilmesi soykırım sayılıyordu.  Sırbistan Parlamentosu 31 Mart 2010 da kurbanların ailelerinden özür diledi. Bu özür listesi her geçen gün artıyor.

 

Sonsöz:

Bizim devletimiz de işkencede öldürülen Metin Göktepe ve Engin Çeber için özür dilemişti. Bu da önemliydi. Ben de bu özre, tiyatro oyunumda bir replikle yanıt vermiştim: “Bir özür yeter mi, bir özür yeter mi, bin can için bir özür yeter mi?”. Bu replik 12 Eylül karanlığında katledilenler için yazılmıştı. Peki ya bir milyon can için bir özür yeter mi? Belki yetmez ama önemli bir adım olabilir. Soner Önder’in, Avustralya’nın Aborjinlerden yüz yıl sonra özür dilemesi üzerine yazdığı güzel yazıda söylediği gibi: ‘Travmanın oluşumunda, “katilin” yaptığı eylemi inkar etmesi kadar, olaya tanıklık eden “üçüncü kişi/ toplum ve devletlerin” suskunluğu belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu nedenle “tanınma, kabul ve özür” gibi tarihi adımlar, travmatik bir tarihi sona erdirip yeni bir dönemin kapısını aralamaktadır. (…) Dün gözyaşlarını dökmekten utanmayan siyah bir Aborjin’dim… Yüreğimin yarası bir nebze iyileşiverdi. Hrant Dink’in eşinin söylediği gibi, “acılarla akraba” olmaktan bir an çıktım.

Ama ne yazık ki yüreğim halen yaralı, halen post-travmatik sancılarla kuşatılı… Bir “özür” için yalvarmıyorum, sadece hakkım olanı istiyorum. Yüzyıl gecikse de… Hakkım olanı!’

 

“Ermeni Sorunu, toplumsal, tarihi bir sorun olması yanında; “Tarihle yüzleşmenin ‘olmazsa olmaz’ iki şartı olarak özür dileme ve tazmin etme”yi[4] de içeren politik bir meseledir.  Dolayısıyla, Hrant Dink’in de altını çizdiği gibi, geçmişle hesaplaşmak, kapanmayan ve hala kanayan yaraların sağaltılması için önce resmi olarak özür dileyip diğer adımları atmak gerekmektedir. Ki özrün samimi olduğunu Ermeni’ler anlayabilsin.

 

okayadil@hotmail.com                                                                    

 

[1] Nazım Hikmet.

[2] Yalçın Yusufoğlu. 24 Nisan Sendromu. http://www.sesonline.net/php/genel_sayfa_yazar.php?KartNo=54927&Yazar=Yalçın+Yusufoğlu

[3] Berzan Boti ile röportaj: Aziz Mahmut Ak. Tarihle yüzleşmeyi ‘özür’den öteye götürmek.  Newroz. 25.02.2010. s.6.

[4] Rifat N. Bali, “Özür Dileme ve Tazmin Etme: Tarihle Yüzleşmenin ‘Olmazsa Olmaz’ İki Şartı”, Toplumsal Tarih, No:192, Aralık 2009.

3.06.2016 (Adil OKAY)

Yorumlar (1)

Yorum Yaz
Yukaridaki yazi bana Orta Dogu Tarih Profosoru Justin McCharthy'nin bir lafi aklima geldi "sizler kendi tarihinizi bilmiyorsunuz" demisti. Bu tarihci Turk ve Rus arsivlerini taramis Armenian Genocide iddiasi hakkinda eger boyle bir sey iddia ediliyorsa cok acaip cunku magdurdan cok magdur ettigi iddia edilen olmustur. McCarthy'e gore 600,000 Armenian'a karsilik 2,5 million musluman olmustur.Bu hakikat Ermenileri Londra'da Armenileri temsil eden Bogos Nubar tarafindan da teyid edilmistir. 30 Aralik 1919 senesinde the Times of London gazetesine vermis oldugu beyanatta "harbin baslagigindan beri Armeninler muttefikler saffinda her alanda savasmistir. ...150,000 Rus ordusurla, 50,000 Ermeni gonullusu Andranik Nazabekoof emrinde ve digerleri 4 sene savasmislar...Mesopotamya'ya Ingiliz kuvvetlerine yardim etmislerdir. Armenilerin kayiplari cok olmasina ragmen ama Turklerinki daha az degildi". Bunlari iftihar ile soyleyen sahis Londra'da Ermeni delegasyonun basiydi. Harbp sonunda Osmanlilar savasi kaybedince Istanbul'da Ingilizler br harp divani kurup Turklerin yaptiklari iddia edllen savas suclularini , eterne edip 144'unu savas sucu ile itham etmis, ellerindeki butun arsive ragmen bu iddia'yi ispatliyamamis, zanlilar serbest birakilmistir. Harp sirasinda diger memleketlere yuz binlerce Ermeni iltica etmistir.Armeni tarihci Richard Hovassian "Middle Eastern Journal Winter 1974" Arap memleketlerine ve Iran'a goc eden Ermeni sayisini 420,000 olarak, Ermeni Devletinin basi Aleander Maesnagian "Current History, Feb., 1923" harp baslarinda Rusya'ya itica eden Ermeni sayisini yarim milyon olarak gostermektedir. Ayrica Amarika, Kanada ve Avrupa"ya iltica eden yuzbinlerce Ermeni vardir.Ermeniler 1.ci dunya savasi sirasinda sadece bizlerle degil Kurtle, Tatrlar, Georgianlar la da savasmislardir. Diger taraftan aclik, soguk, sihhi malzeme yoklugu, sefalet, o bolgede yasiyan butun insanlari tesir atmis, ama bunlardan Ermeniler nasiplerini hic mi almadilar. Ermeni propoganda, ve her seyi abarma huylari insanlari cogu zaman kandirmistir, Mesela 1989 yilinda Ermenistan'da olan zelzeleden olenlerin sayisini aslinda 13 defa cok abartmislrdir. Amerikali senator Hiram Johnson 1917 de "harplerin ilk kayibi hakikattir" demisti. Lord Curzon, Baslica Ermeni dostu bugun elimde Ermenilerin Turklere karsi vahsice ve kanli hucumlarina ait dokumanlar var, Ingiliz Yarbay Anadolu'da vazife yaparken "Ermeniler erkek, kadin, cocuk her Turk'u her turlu seytani dehset ile olduruyorlar, insanlik namina bunlari durdurmazsak, tarih onunde suclu oluruz." BUtun bunlar size acaba ne anlatiyor. Bilin ki savas aninda dusmanlar kendi halklarinin tarafini ve destegini alabilmak icin her turlu yalan dolu propogandayi yaparlar. Bakin ben yazima sadece o zaman bizlerin dusmani ve Ermenilerin dostlari olan tarhi mesuliyetleri olan kisilerden denetlenmis bir yazi gonderiyorum.Bunu yapmamin sebebi taraf tutmakla itham edilmemek ve tarihi oldugu gibi gorebilmeniz icin yazdim. Saygilarimla. Ergun Camlioglu
Ergun10 Haz 2016 10:27:13

DİĞER YAZILAR

DÜNYA YANIYOR… PEKİ KİM NASIL SÖNDÜRECEK !?

Mersin gümüşkum tabiat parkında ölüm makinesi

30-yildir-cocuklarini-arayan-mektup-arkadasim-mehmet-gok-tarsus-hapishanesinde-hayatini-kaybetti

SİYASİ İKTİDARLA SERMAYE SINIFI SANATA DÜŞMANLIKTA YARIŞIYOR

Sanat cesaret ister...

“ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*

"TUTSAKLARIN DÜŞLERINI GÖRÜNÜR KILMAK... "

İçeriden Dışarıya Fotoğraf TUTSAKLARIN DÜŞLERİNİ GÖRÜNÜR KILMAK

Hapishanede yasaklanan romanım hakkında

Hapishaneden gelen kitap tanıtımı

Bir bebeğin tutsak babasını anlattığı yazı: BABAMA KAVUŞMANIN DİĞER ADI PERŞEMBE

Evrim Konak yazdı : Gebze Kadın hapishanesinde İşkenceye uğruyoruz!

Yazar Adil Okay'ın yasal kitabı Gaziantep Hapishanesinde yasaklandı

AÇLIK GREVLERİ VE NE YAPMALI

Politikada "Kiç", Ekranlarda "Kiç", Aşk'ta "Kiç"*

DEVLET AKLI KÖTÜLÜK ÜRETİYOR*

hapishaneden gelen bu feryada kulak veriniz

YENİ AÇILACAK CEZAEVLERİ VE MAHPUSLARA DAYATILAN MODERN KÖLELİK*

"SINIRLAR, TOPRAĞIN YARA İZLERİDİR".

John Berger'i uğurlarken

YAZIK ÇOK YAZIK

"NE ALLAH NE HUKUK KORKUSU VAR. BİZE KALAN DİRENMEK ELBETTE. "

Eylül’e Çirkinleme…

VEDAT TÜRKALİ'NİN EVİNDE GEÇİRDİĞİM 3 GÜN ve "SEVDALINIZ KOMÜNİSTTİ"

ASLI ERDOĞAN, İNAN KIZILKAYA VE ZANA KAYA İLK DEĞİLLERDİ...

NE MİNARE GÖLGESİ NE POSTAL SESİ... AL BİRİNİ VUR ÖTEKİNE...

WERNİCKE KORSAKOFFLULAR'LA GEÇİRDİĞİM BİR HAFTA...

İNKÂR YA DA KÖTÜLÜĞÜN ABADI

MİNE KIRIKKANAT BU KADAR GERİCİ VE BU KADAR CAHİL MİYDİ?

LAİKLİK... AKP'NİN AMACI NE Kİ... NE YAPMALI..

'KELAM' ve 'SUSKUNLUK' HAKKINDA DEĞİNİLER*

Müebbetlik Tutsak Zeynep Avcı'dan mektup var

Ganime Gülmez'in yeni kitabım ' hapishanelere esinti yollayalım' için yazdığı makale

HAPİSHANELERE ESİNTİ YOLLAMAK

T.C. KİMLİĞİ İŞKENCE TECAVÜZ VE ONUR!..

KUŞLAR BİLE TEDİRGİNKEN

HAPİSHANELERDE BASKILAR NEDEN ARTIYOR

ANKARA KANA BOYANDI DEVLET KAYBOLDU

DEFNE NEDEN İNTİHAR ETTİ? ( 8 MART İÇİN)

DUVARIN İKİ YANINDA FOTOĞRAFLA EDEBİYATIN BULUŞMASI

CUMHURBAŞKANI BENİ - BİZİ HEDEF GÖSTERMİŞ

Hapishanelere Esinti Yollayalım

SİBEL ÖZBUDUN'A SELAM

MİCHEL TOURNİER VE TAHSİN YÜCEL'İ KAYBETTİK

BU GÜN KARNE GÜNÜYMÜŞ

DİHA'nın benimle yaptığı söyleşi

AÇLIK GREVİNE KATILIYORUM...

BEN DE HASTA TUTSAKTIM BİR ZAMANLAR

batıdan neden ses çıkmıyor diye sormayın artık

2015'İN SON YAZISI GANİME GÜLMEZ'DEN.

TKPML, MLKP ve DHKP-C davalarından toplam 10 kadın tutsak- mektup

15. YILINDA BAŞKA BİR 19 ARALIK'TA!

RAHMET DİLEKLERİM TÜKENDİ HASAN PULUR'A KALMADI

BU ÜLKEDE YÜZLERCE GAZETECİ ZİNDANLARA TIKILDI

EDEBİYATIN DİRENİŞİ Mİ... DİRENİŞ EDEBİYATI MI...

CİZRE'DEN SONRA ŞİMDİ DE SİLVAN'DA KATLİAM

SANATÇI TARİHE NASIL NOT DÜŞER VE 'SOL' SOSUNA BANMIŞ ELEŞTİRİLER

KİME NEDEN OY VERECEĞİM

SURUÇ'TAN AĞRIMIŞKEN ŞİMDİ DE ANKARA

SENNUR ABLA'YI (SEZER) KAYBETTİK

SAVAŞ BARIŞ ve SANAT *

BABAMIN DAKTİLOSU*

İSRAİL TÜRKİYE - GAZZE - CİZRE VE ÖLÜ BEDENLERİ BUZDOLABINDA SAKLANAN ÇOCUKLAR

EKİN VAN İÇİN YAZDIKLARIMA TEPKİLER VE TEHDİTLER HAKKINDA...

HAPİSHANELERE ESİNTİ YOLLAYALIM!

ÖLÜ BEDENİMİZİ ÇIRILÇIPLAK SOKAĞA ATANLAR

YAZ SICAKLARI VE OKUMAK

EREN KESKİN'E ÖDÜL

siz siz olun MHP'liler değişti demeyin.

ÇEVREMİZDEKİ YARATIKLAR!

BEN BİR AĞAÇ'TIM'... *

HASTA TUTSAKLAR REHİN OBJESİ DEĞİLDİR!

HASTA TUTSAK AYNUR'UN YEŞİL YAPRAĞI *

DÜNYA MÜLTECİLER GÜNÜ için 18 YILLIK MÜLTECİDEN BİRKAÇ SÖZ

DAĞ KOKUSU' VEYA 'KALBİNİ ARAYAN KAVMİN ÖYKÜLERİ'

BİR YAZARDAN CUMHURBAŞBAKANA AÇIK MEKTUP

MAHPUS HAKLARI EL KİTABI'NA DİPNOT

ÜMRAN DÜŞÜNSEL'İN ' KIRIK PATİKA'LARI *

HDP'YE SALDIRILAR HAKKINDA

FATMA TOKMAK ÖLÜYOR... DUYUYOR MUSUNUZ...

UTANGAÇ KAPİTALİZM SAVUNUCULARI !

BU GÜN 700 MÜLTECİ BOĞULDU... DONDU.. ÖLDÜ...

1915: SOYKIRIM MI, BÜYÜK FELAKET Mİ, KATLİAM MI?

İMZA GÜNLERİ, YAYINEVLERİ VE SANATÇIYA SAYGI HAKKINDA

ÖMER LEVENTOĞLU VE 'DAĞ MEDENİYETİ' YA DA 'ANTİ- TAHAKKÜM'

SEKS İŞÇİLİĞİ Mİ SEKS KÖLELİĞİ Mİ YOKSA HEPSİ Mİ?

ADI ÖZGECAN'DI...

YENİ YIL MESAJIM...2015 Dileklerim

ALTTA KALANIN CANI ÇIKSIN = NEOLİBERALİZM

FİKRET BAŞKAYA 'KADAVRA AKADEMİSYENLER'E KARŞI

FETHULLAH GÜLEN'E SALDIRI MI... ÇETELER SAVAŞI MI?

' ELLER VE YÜZLER '

BİRGÜN, CUMHURİYET, EVRENSEL VE ÖZGÜR GÜNDEM YASAKLANDI MI?

Müebbet hapse mahkum kadın :Resmiye Vatansever

VALİZİNİ KARISINA HAZIRLATAN ERKEK ' FAŞİST ' SAYILIR MI ?!

' ÖLÜM VARDİYASI' VE 'KARAELMAS PUSUDA'

40 ŞAİRE SORDUM 40 KAPININ TILSIMINI

ADİL OKAY'IN "KAPILAR" FOTOĞRAF SERGİSİ "40 ŞAİR 40 FOTOĞRAF