“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR ( 2 )

Temel Demirer

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR ( 2 )

HAKKINDA

 

Bazı insanlar vardır, kelimenin gerçek anlamıyla halk, onları öyle sever ki, hakiki öyküleriyle olduğu kadar efsaneleriyle de yaşarlar. O sevgi halesi onları öyle sarıp kucaklar ki, bu dünyadan ayrıldıktan sonra da o efsanelerin hükmü sürer, hatta bazen gerçek öyküyü gölgede bile bırakabilirler.

Yakın tarihimizin önemli bir dönemecinde, 68 hareketine uzanan bereketli 60’lı yıllardan başlayarak sinemamızda yeni bir çığır açan Yılmaz Güney, böyle bir halk sevgisiyle kucaklanmış ender sanatçılardandı.

“Çirkin Kral” mıydı Yılmaz Güney? Bir kere katiyen çirkin değildi, güzel bir adamdı. Ona takılan “çirkin” lakabı aslında farklılığın ifadesiydi. Dönemin “jön” kalıbının dışındaydı, halk kahramanı tipiydi daha çok. O şekilde sevildi, o şekilde efsane oldu daha yaşarken.[54]

Halkın içinden geliyordu. Çok samimi, aynı zamanda kara kuru bir halk çocuğu. O zamanlar ki oyuncular mesela Ayhan Işık, çekik gözlü, hokka gibi burnu var, yakışıklı bir adam, Göksel Arsoy desen kartpostal insanları gibi. Bize uzak yani samimi gelmiyor, sanki kartpostal sineması. Bu ise sineması tamamen halkın içinden çıkmış, bizim mahallemizde de geçebilecek olayları anlatıyordu.[55]

Bu özellikleriyle de -kızı Elif Güney’in ifadesiyle-, “Sinema anlayışı sisteme aykırı geliyordu: ‘Sanatın, özellikle sinema sanatının kitlelerin sosyal kurtuluşunda, sosyal - siyasal uyanışında büyük rol oynayacağına inanıyorum’ derdi, O…”

Yılmaz Güney sineması “popülizm”i reddederdi. Sinemayı bir propaganda aracı ve bir slogan olarak kullanmayı benimsemezdi. Sinemanın sarsıcı, körelen, uyutulan bilinçleri silkelemek amaçlı olduğuna inanırdı. Yol gösterici, ders verici değil; düşündürücü olması ve insanın iç dünyasında sarsıntı yaratması önemliydi.[56]

Yarattığı sarsıntıların mirasıyla derinlere kök saldı.

“Nasıl” mı?

Örneğin yıllar önce STP Sosyalizm afişleri astı: İşte Nâzım Hikmet, Deniz Gezmiş… Bunlardan birisi de Umut’un afişiydi: “Umut Sosyalizmde” diyordu afiş. Neyse bunlar asıldı, millet ürkerek afişe çıkıyordu o zamanlar, bir de baktık ne oldu, Yılmaz Güney afişi asıldığında esnaf ve işçiler kendisi için afişten istiyor, bildiğiniz motor tamircisi afişi alıp dükkânına asıyor. Aradan on yıl geçiyor, gidiyorsunuz afiş duruyor. Milletin manevi bağlılığı budur.[57]

İşte tam da bunun için devlet Onun dirisinden de, ölüsünden de çok korktu!

Eşi Fatoş Güney’in “47 yıllık ömrünün 10 yılını hapishanede geçirdi. Türkiye ve dünya sineması üzerinde iz bıraktı. Filmleri Türkiye’nin aynasıydı. Baktığınızda insanların acılarını, sorunlarını tüm çıplaklığıyla görürdünüz. Dolambaçlı yollara sapmazdı. Sanat toplum içindir diyordu. Hayatını demokrasi ve özgürlükler mücadelesine adadı. Ama bedelini ağır ödedi. 1980 darbesinin şiddetine uğrayarak filmleri negatifleriyle yok edildi. Sinema tarihinden silinmeye kalkışıldı.”[58] “Onu yok saymaya bugün de devam ediyorlar,”[59] dediği gibi…

Yine “Nasıl” mı?

İşte bir örnek daha: Portekiz’in başkenti Lizbon’da Avrupa’nın önemli film festivallerinden DocLisboa’ya 2018’de Türkiye ve Ukrayna büyükelçiliklerinin sansür girişimleri damga vurdu. Festival direktörü Cintia Gil, festivalin ‘Sailing the Euphrates/ Fırat’ta Yolculuk’ bölümünde gösterilecek olan ‘Yol’ filminin katalogda yer alan özetindeki “Kürtlerin yok edilmesi” ibaresinin kaldırılması yönünde kendilerine Türkiye Büyükelçiliğinden bir talep geldiğini belirtti. Bir elçilik yetkilisinin bu konuda kendileriyle konuştuğunu söyleyen Gil ayrıca yine aynı programdaki ‘Armenia, Cradle of Humanity/ Ermenistan, Medeniyetin Beşiği’ adlı filmin özetindeki “Ermeni Soykırımı” ibaresinin kaldırılması yönünde de bir baskı uygulandığını söyledi.[60]

 

VE NİHAYET

 

Ludwig Wittgenstein’ın, “Hakikât, ancak hakikâtin içinde bulunan kişi tarafından dile getirilebilir,” tanımıyla müsemma O; “Büyük” sıfatını sonuna dek hak eden komünist sinemacıdır.

Elia Kazan’ın tabiriyle, “XX. Yüzyılın Tarkovski’si”ydi ve üstüne üstlük, bir de sosyologdu.

“Hüznün sayısız tonu, birçok yüzü vardır. Çiçekler, kuşlar ve rüzgârlar gibi. Ben, bazı yakın arkadaşlarımın aracılığıyla hüzün, sevgi ve kederi anlatmaya çalıştım. Her ne kadar bazıları tarafından anlaşılmaz ve inanılmaz bulunsa da. Öyle hissediyorum ki, insanlar yaşadıkça yaşayacaklar. Çünkü hüzün, sevgi ve kederi sadece insan birarada taşıyabilir” diyen yaratıcılığıyla nefes alıp verebilen, müthiş bir gözlemcidir…

Sinemacılığı devrim niteliği taşır; oyuncu ve yönetmen olarak ikondur.

Duruşunu kaybetmeyen devrimcidir; öyle de ölümsüzleşmiştir. Onurla noktaladığı yaşamı, mutsuz sonlarla müsemmadır.

Kolay mı? “Hayat bize mutlu olma şansı vermedi sevgili” isyanıyla O; hayatın vazgeçilmez sancılarını duyarak, ezilenlerin mücadelesine taraf oldu…

Yansıttığı gerçeklerle “paralel” bir hayat yaşamayı göze aldı ve yaşadı; böyleleri çoktandır yok artık...

Zeynep Oral’ın, “Mardin’de bir bakkalda, Diyarbakır’da beyaz eşya dükkânında, Batman’da bir kahvede, Konya’da bir manavda, Hopa’da bir çay ocağında, İzmir’de Kemeraltı’ndaki bir kumaşçıda, İstanbul Sarıyer’de bir tatlıcıda (ve şimdi aklıma gelmeyen daha birçok kent, kasaba ya da köyde) ne çok, ne çok gördüm o fotoğrafı... Fotoğraf bile değildi. Fotoğrafın, dergi kapağına basılmış hâliydi,”[61] ifadesindeki üzere halkın gözünde kahramandır O; 60’lar ve 70’lerde doğan çoğu Yılmaz’ın isim babasıdır.

Kendisini; “Bir sanatçı olarak Yılmaz Güney diye bilinirim. Asıl adım Yılmaz Pütün’dür. Adım, zorluklar karşısında eğilmez, umutsuzluğa kapılmaz, yılgınlığa düşmez ve baş eğmez anlamına gelir; soyadım Pütün ise bir dağ meyvesinin kırılmaz çekirdeği demektir,” diye tanıtıp; “Tek kurtuluş devrim” diyen yönetmendi ve filmleriyle söylenemeyeni söyleyen, dokunulamayana dokunan, gösterilemeyeni gösterendir…

Hakikât savaşçısıydı...

Yaşamı boyunca emekten yanaydı, militan bir komünistti…

Mahkemede hâkim, “Mahir Çayan’ı evinizde sakladınız mı?” diye sorunca; “Evet şimdi gelsinler yine saklarım, evim bütün devrimcilere açıktır,” yanıtını verendi…

Popüler bir figür olarak sisteme adapte edilip; bir günah çıkarma ayini edasıyla, “Ahlar vahlar” arasında anısına demeçler verenler; burjuvazi ve oligarşi ne söylerse söylesin; Yılmaz Güney Marksist-Leninist bir devrimciydi. Sineması ve sanatını besleyen yön de, kimliği de buydu…

Cihangir eşrafının “entelektüel sohbetleri”ne meze edilip, nostaljik bir figür olarak anılması yerine devrimci kimliğini unutmayıp, unutturmamaktır aslolan…

Pratiği teorisinden çok, attığı taş okuduğu kitaptan fazla olan bir sevdalı komünistti O…

 “Kiminle gülüyorsan ona aitsin,” demiş ve eklemişti: “Hadi takas edelim bir şeylerimizi; mesela gülüşünden ver, ömrümden al.”

Bir gülüş için gerçekten ömürden verilir mi? Sizi bilmem; ama komünist ve Yılmaz Güney iseniz; elbette verilirdi…

Hakkında Türkan Şoray’ın, “İyi ki onunla aynı filmde çalışmamışım. Yoksa ona aşık olurdum” dediği O buydu; özetin özeti…

Ya da Turgut Uyar’ın, “Herkesin bir gideni vardır,/ içinden bir türlü uğurlayamadığı”…

Veya Cemal Süreyya’nın, “Öyle birini sevin ki sosyalizm koksun her sözü/ Henüz yazılmamış bir kitap gibi baksın gözleri”…

Sonra da Nâzım Hikmet’in, “İnsanların kanatları yok,/ insanların kanatları yüreklerinde” dizelerinde anlattığı…

Şimdilere Honoré de Balzac, Jean de La Fontaine, Frédéric Chopin, Auguste Comte, Jean-François Lyotard, Yves Montand, Jim Morrison, Edith Piaf, Oscar Wilde, Ahmet Kaya, Rezistanscılar ve Komünar ile aynı yerde, Père Lachaise de birliktedir; “En güzel günlerimizi kâbusa çevirenleri mutlaka bir gün; en tatlı uykularından uyandıracağız!” “Dost ve düşman herkes bilsin ki, kazanacağız… Mutlaka kazanacağız…” haykırışıyla…

 

2 Mart 2020 17:24:00, İstanbul.

 

N O T L A R

[1] Güney Dergisi, No:92, Nisan-Mayıs-Haziran 2020...

[2] Yılmaz Güney.

[3] Fatoş Güney, “İyi ki Doğdun Yılmaz”, Cumhuriyet, 1 Nisan 2015, s.14.

[4] Atilla Dorsay, “Bir Roman Karakteri Gibi”, Cumhuriyet, 12 Eylül 2014, s.18.

[5] Zahit Atam, “Yılmaz Güney’i Anmak İçin...”, Birgün, 2 Nisan 2016, s.15.

[6] Emrah Kolukısa, “Tarık Akan: Çirkin Kral’ın İzinde”, Cumhuriyet, 27 Ekim 2018, s.18.

[7] Zahit Atam, “Türkiye Sinema Tarihinden Üç Komünist: Gizli Tarih”, Birgün, 3 Mart 2013, s.10.

[8] Zahit Atam, “Yılmaz Güney ve Kürt Sorunu-1”, Birgün, 31 Mart 2013, s.9.

[9] Şeyhmus Diken, “Bir Edebiyat Adamı Yılmaz Güney”, Birgün, 27 Mayıs 2012, s.9.

[10] Sinema’da Ulusal Tavır, Halit Refiğ Kitabı, Söyleşi: Şengün Kılıç Hristidis, İş Bankası Kültür Yay., 2007, s.150-151.

[11] Zuhal Aytolun-Alper Turgut, “Siyasi Sinema; Cesur Ama Kafası Karışık”, Cumhuriyet Hafta Sonu, 22 Kasım 2008, s.7.

[12] Deniz Ülkütekin, “Fatoş Güney: Rahibe Gibi Yaşamadım”, Cumhuriyet Pazar, 8 Eylül 2019, s.5.

[13] Reis Çelik, “Düzene Başkaldırmış Korkusuz Bir Devrimci”, Cumhuriyet, 9 Eylül 2018, s.8.

[14] yagk.

[15] Müge Akgün, “Yılmaz Güney Çağırıyor”, Radikal, 9 Nisan 2014, s.28-29.

[16] Zahit Atam, “Yılmaz Güney’e ve Unutulan Sınıfına Dair”, Birgün, 4 Kasım 2018, s.15.

[17] Zahit Atam, “Yılmaz Güney ve Cüneyt Arkın Arasındaki Fark: Halk Kimin Yanında? 30. Ölüm Yıldönümünde Yılmaz Güney’i Anarken…”, 9 Eylül 2014… http://www.insanokur.org/?p=65193

[18] Murat Yaykın, “7. Yılmaz Güney Film Festivali”, Birgün, 12 Nisan 2018, s.15.

[19] Zahit Atam, “Yılmaz’ın Davası Hakkında”, Birgün, 1 Nisan 2018, s.15.

[20] Zahit Atam, “Yılmaz’ı Yılmayanlar Savunabilir! (1. Bölüm)”, Birgün, 30 Mart 2018, s.15.

[21] Zeynep Kuray, “Politik Kimliği Unutturulmak İstendi”, Birgün, 5 Nisan 2016, s.15.

[22] “Güney’le Yapılan Röportajın Eksik Bölümü 37 Yıl Sonra Gün Yüzüne Çıktı”, Evrensel, 13 Kasım 2019, s.10.

[23] “Haneke ‘Çirkin Kral Efsanesi’nde: Onun Filmleri Hayatın Özü”, Yeni Yaşam, 26 Ekim 2018, s.11.

[24] Zahit Atam, “Yılmaz Güney: Sahip Çıkamadığımız Büyük Miras…”, Birgün, 17 Ağustos 2014, s.9.

[25] Hülya Koçyiğit, “Ne Yazık ki, Yılmaz Güney Gibi Birini Yetiştiremedik!”, Radikal, 20 Mart 2007, s.2.

[26] Deniz Türkali, “Hâlâ Tabularla Doluyuz”, Cumhuriyet Hafta Sonu, 22 Kasım 2008, s.7.

[27] Sabahattin Çetin, “Sefaletin Sineması, Sinemanın Sefaleti...”, Cumhuriyet, 17 Mayıs 2008, s.7.

[28] Tarık Akan, “Yılmaz Güney’den Öğrendiklerimizle Kaldık”, Cumhuriyet Hafta Sonu, 22 Kasım 2008, s.7.

[29] Ulus Baker, “Yılmaz Güney Sinemasının Bir Özelliği Üstüne”… http://www.korotonomedya.net/kor/index.php?id=21,178,0,0,1,0

[30] Ulaş Emre - Çağdaş Günerbüyük, “Faşizm En Çok Kadınları ve Çocukları Vurur”, Evrensel, 12 Mayıs 2008, s.13.

[31] Sungur Savran, “… ‘Çirkin Kral’ın Gizli Hayatı”, 22 Kasım 2018… https://gercekgazetesi.net/kultur-sanat/cirkin-kralin-gizli-hayati

[32] “TRT - Yılmaz Güney Gerginliği”, ntvmsnbc, 26 Eylül 2013… http://www.ntvmsnbc.com/id/25468870/

[33] “İlhami Bakır: Türkiye Sineması Yılmaz Güney Olmaksızın Asla Ele Alınamaz”, Evrensel, 10 Eylül 2019, s.12.

[34] “Güney ile Birlikte Kürtler Sinemada Bir Karakter Oldu”, Yeni Yaşam, 10 Eylül 2019, s.11.

[35] Sennur Sezer, “Sinemamızın 100. Yılı Denince”, Evrensel, 9 Kasım 2014, s.9.

[36] Cumhuriyet Gazetesi, 1986.

[37] Okan Çil, “Soner Sert: Kürdün Kendi Gerçekliğiyle Sinema Yapması Engelleniyor”, Evrensel, 14 Ekim 2019, s.11.

[38] Hüseyin Kalkan, “Sistem Çözülürken Sürü”, Yeni Yaşam, 9 Eylül 2019, s.11.

[39] Erman Ata Uncu, “Yılmaz Hollywood’da Çalışabilirdi”, Radikal, 22 Nisan 2014, s.26-27.

[40] “Duvar filminden önce çok iyi bir anlaşması varken, Yılmaz Güney’in daveti üzerine İsveç’ten Paris’e gitmiş ve oynamıştı. İlginçtir, gerçek tanıkların anlattıklarına göre, zaten uzun süren filmin çekimlerinde Yılmaz Güney, Tuncel Kurtiz’de yalnızca eski dostu değil, Türkiye toprağının kokusunu alırmış. Filmdeki rolü bittiği hâlde göndermek istememiş, hayata katlanmak için ve çalışmak için, güç toplamak için de Kurtiz’e ihtiyaç duyarmış. Aynı sahneyi değişik bahanelerle çekmeyerek, senin sahnen var diyerek yanında tutmuş. Bilenler bilir, yaklaşık çeyrek yüzyıllık bir dostlukları, hep yürekte yaşayarak devam etti. Hakikâten Tuncel Kurtiz toprak, Anadolu, özellikle de Ege toprağı kokardı.” (Zahit Atam, “Tuncel Kurtiz Toprak, Anadolu Özellikle de Ege Toprağı Kokardı”, Birgün, 28 Eylül 2016, s.15.)

[41] Türkiye sinemasının tarihçisi Agâh Özgüç’e göre, “Yılmaz Güney’in oyuncu ve yönetmeni olduğu ‘Umut’ da, ‘Seyyithan’ da çok önemli, Kemal Tahir’i de etkileyen bir film. Yılmaz Güney, hapse girene kadar hiç bir filmin senaryosunu bütün olarak yazmış değil. Hapishanede 5-6 senaryo yazdı. ‘Umut’, film bittikten sonra senaryo olarak basıldı. Film çekilirken diyalogları, senaryoyu yazıyordu. Elindeki hikâyeye göre hemen diyalog oluşturuyordu. ‘Sürü’, ‘Umut’, ‘Yol’, ‘İzin’ ve ‘Endişe’de teknikleri uygulayarak senaryoları yazdı. Bu nedenle de ‘Yol’ filminin senaryosunun 140. sayfasını kitaba aldık. Senaryonun aslı bende, üzerinde yapılan çalışmalar da görülüyor. Yukarıda sözünü ettiğim 5 filminin dışında bütünüyle senaryosu yok. Eli kalem tutan enteresan bir adam. Zaten Yeni Ufuklar’da hikâye yazarak başlamış, Yılmaz Pütün adıyla.” (Kadir İncesu, “Türk Sinemasında Oyunculuk Yılmaz Güney ile Zirveye Ulaşır”, Birgün, 6 Eylül 2016, s.15.)

[42] Mesut Kara, “Sinemanın Akışını Değiştiren Adam: Yılmaz Güney”, Evrensel Pazar, 8 Eylül 2013, s.21.

[43] A. Ömer Türkeş, “Yılmaz Güney’in Yazarlığına Bir Bakış”, Birgün, 12 Eylül 2012, s.2.

[44] Hasan Kıyafet, Mahpus Yılmaz Güney, Akyüz Yay., 1989, s.22.

[45] Yılmaz Güney, İnsan, Militan ve Sanatçı, 3. Basım, Güney Filmcilik Yay., 1997 s.21-22.

[46] Güney Özkılınç, “Halkın Çirkin Kralı: Yılmaz Güney”, Evrensel, 10 Eylül 2013, s.12.

[47] “Sinemada Başkaldırının Adı: Yılmaz Güney”, Yeni Yaşam, 10 Eylül 2018, s.11.

[48] “O Şimdi Amed’de, Aramızda…”, Özgürlükçü Demokrasi, 10 Eylül 2016, s.11.

[49] “Yılmaz Güney’i Yurtdışına Kaçıran İsviçreli; Edi Hubschmid, Yol-Bir Sürgün Hikâyesi”, 31 Ocak 2020… https://www.haberpodium.ch/yilmaz-guneyi-yurtdisina-kaciran-isvicreli-edi-hubschmid-yol-bir-surgun-hikâyesi/

[50] “Güney’le Yapılan Röportajın Eksik Bölümü 37 Yıl Sonra Gün Yüzüne Çıktı”, Evrensel, 13 Kasım 2019, s.10.

[51] “Eskiden bilmezdim yalnızlığı/ Bir ağaç nasıl yalnız değilse ormanında/ Bir çiçek kendi dalında/ Eskiden bilmezdim yalnızlığı

Yalnızlığın içinde/ Şimdi yalnız, yalnız mıyım/ Kopuk muyum dalımdan/ Uzağında mı kaldım ormanımın?” (Yılmaz Güney, “Yılmaz Güney’in Bilinmeyen İki Şiiri”, Cumhuriyet, 13 Temmuz 2017, s.16.)

[52] Bana kendi dilinden bir şarkı söyle/ kimin adına olursa olsun/ yeter ki çığlığın senin olsun/ sesine dökülsün isyanın/ sesin sel olsun bağırsın

Bana bir şeyler söyle/ ama kendi dilinden olsun/ belki anlamam dediğini/ ama senin dilinden olsun.” (Yılmaz Güney, “Yılmaz Güney’in Bilinmeyen İki Şiiri”, Cumhuriyet, 13 Temmuz 2017, s.16.)

[53] Zahit Atam, “Yılmaz Güney’in Kızı Elif: Babam Özsuyundan Kopmuş Ağaç Gibiydi”, Birgün, 6 Nisan 2015… http:// birgun.net/ news/ view/ yilmaz-guneyin-kizi-elif-babam-ozsuyundan-kopmus-agac-gibiydi/ 16089

[54] Ayşe Emel Mesci, “Ölümünün 35. Yılında Yılmaz Güney”, Cumhuriyet, 9 Eylül 2019, s.13.

[55] Ezgi Görgü, “Yılmaz’ın Bizde Emeği Büyük”, Evrensel, 9 Aralık 2014, s.12.

[56] Zahit Atam, “Elif Güney Pütün: Sinemayla Kitleleri Uyandırmak İstiyordu”, Birgün, 9 Eylül 2016, s.15.

[57] Zahit Atam, “Yılmaz Güney’i Anmak ve Mirası”, Birgün, 26 Mart 2018, s.15.

[58] Ayşegül Sönmez, “Fatoş Güney: Yılmaz’ı En İyi Erdoğan Anlattı”, Milliyet, 27 Eylül 2013, s.6.

[59] “TRT-Yılmaz Güney Gerginliği”, ntvmsnbc, 26 Eylül 2013… http://www.ntvmsnbc.com/id/25468870/

[60] “Elçilikten Festivale Basklı İddiası: O İbareler Kalksın”, Cumhuriyet, 16 Ekim 2018, s.12.

[61] Zeynep Oral, O Büyülü İnsanlar, Cumhuriyet Kitap., 2011, s.283.

 

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR (1)

 http://gaziantephaberler.com/koseyazisi/duvarlari-asan-o-hl-umutla-yolda-bizimledir-yazisi-11038.html

 

6.04.2020 (Temel Demirer)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

NEFRETİN, AYRIMIN BOY HEDEFİ: ÖTEKİLEŞTİRİLEN ALEVÎ(LER)

İKTİSADÎ ÇÖKÜŞ, BEŞERÎ ÇÖZÜLME

1 MAYIS’A GİDERKEN

ANIN YAZARI: ADALET AĞAOĞLU

KARDEŞİM(İZ)İN “DAVA”SI (MI?)![*]

SAHNE (DURUŞU) PERFORMANSININ POLİTİKASI

YEDİ NOKTA YA DA YETER ARTIK

YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ

ÇİN DEYİNCE...

KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]

ÖZGÜRLÜK YERKÜREYİ KURTARIP, GÜZELLEŞTİRME UMUDU VE İRADESİDİR

KAHVERENGİ TONLU COVİD-19 GÜNLERİNDE (C)EZAEVLERİ

“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE

ANILAR, SESLER, ŞARKILAR

ÖZGÜR İFADE “HAZIR OL”DA DUR(A)MAZ

MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER

DEDE EFENDİ’Lİ, İTRÎ’Lİ, LİMONCİYAN’LI KLASİK MÛSİKÎ

EKONOMİK VAZİYET(İMİZ) İLE BEŞERİ TABLO(MUZ)[1]

“ADINI SİZ KOYUN” 3

“ADINI SİZ KOYUN” 2

“ADINI SİZ KOYUN”

“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA

İSYAN SANCAĞINI YÜKSELTENLERİN KUŞAĞINDANDIR GENÇLİK

ÖRNEKLERİYLE -OLMASI GEREKEN- AYKIRI[*]

YAPITLARIYLA HAFIZALARDAN SİLİN(E)MEYEN AGNÈS VARDA

“ŞİMDİLERDE KARAMSARLIĞI DAHA İYİ ZAMANLARA BIRAKALIM”

GOMİDAS’LI HALK MÜZİĞİ(MİZ)

ŞAİRLER GALERİSİ

RUMLARA DAİR TARİH (B)İLGİSİ

GEÇMİŞTEN (BUGÜNDEKİ) GELECEĞE

IRKÇILIK/ FAŞİZM SUÇU

COVID-19 GÜNLERİNDE SORU(N)LAR, SORUMLUKLAR

V. İ. LENİN VE EKİM DEVRİMİ

HÂLÂ ONLARLAYIZ; ONLARDANIZ

“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM

AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU

VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN

SORU(N)LAR, YANIT(SIZLIK)LAR

TRUMP KÂBUSU VE EMPERYALİST ABD

DOĞAN HIZLAN VESİLESİYLE ELEŞTİRİ VE YAZMAK ÜSTÜNE

BİR “İZMİRKOLİK”İN SERÜVENİ

TÜRKÜLER(İMİZ) VE BİZ

HAYALLERİMİZİ EMZİREN YAZMAK EYLEMİ

LAİKLİK ZARURETTİR

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR ( 2 )

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR

DOĞAN GÜNÜN OZANLARI

SURUÇ’UN 33’LERİ VE ONLARIN ÇAĞDAŞ AYDIN’I

ARKADAŞ(IMIZ) Z. ÖZGER

“DİNEN BİR FIRTINA”YI ANLA(T)MAK

“MODAYI BİLİP DE ONA KAPILMAYAN”DI AHMET OKTAY

ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR

PINAR YOLDAŞA KALKAN ELLER KIRILIR

BİR SEVDADIR TİYATRO

ÖMER ŞERİF’İN OYUNCULUĞU

2020’NİN 18 MAYIS’INDA ONA DAİR

YER İLE GÖK ARASINDAKİ UYUM: KLASİK MÜZİK

6 MAYIS HAKİKÂTİ ÖLÜMSÜZDÜR

ÖLÜM ORUCUNUN 320. GÜNÜNDE İBRAHİM GÖKÇEK İÇİN

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020 ( 2 )

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020

ÖĞRENCİSİ OLDUĞUM ‘İNSANCIL’A DAİR

BUGÜNÜ VE SONRASI İLE COVID-19

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR

UNUTAMADIĞIM FİLM(LER), YÖNETMEN(LER), OYUNCU(LAR

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ ( 2 )

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ

TARIM(IN) HÂL(LER)İ

KLASİK MÜZİĞİN FARKLI İKİLİSİ: MOZART İLE STRAUSS

AŞIKTI, “GARİP”Tİ, HALK DERVİŞİ NEŞET ERTAŞ

TARİH(İMİZ)E HAYRANLIKLA, MİNNETLE, SAYGIYLA

ÇOKSESLİ MÜZİĞİN DEVRİMCİ DEHASI BEETHOVEN

SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]

EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ! ( 2 )

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ!

KRİZ İLE GELEN(LER)

USTANIN KADİM DOSTU, YADİGÂRI BALABAN

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? ( 3 )

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? (2)

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR?

IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER ( 2 )

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ! ( 2 )

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ!

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ ( 2 )

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK) ( 2 )

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ ( 2)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ?!

HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL

AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR

KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL

33’LER İLE ÇAĞDAŞ’INDAN ÖĞRENDİKLERİM(İZ)[*]

ULUSLARARASI KAOSUN GELECEĞİ

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI ( 2)

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK ( 2 )

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK

KÖLELİĞE KARŞI MÜCADELENİN BİRLİĞİ İÇİN (YA DA “NE OLUYOR; NASIL; NE YAPMALI” MI?)

ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ

SÖZÜN MİLİTAN EYLEMİ; HAKİKÂTİN BEDELİ ÖDENMİŞ SÖZCÜSÜ

KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA

CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)

BAŞKALAŞANLARDAN DEĞİL, GELİŞENLERDENDİ GÜLRİZ SURURİ

KİTLE ÖRGÜTLERİ VE DEMOKRATİK İŞLERLİK

“SANAT UZUN, YAŞAM KISA”YDI MELİH CEVDET İÇİN

ZOR(UNLU) BİR MESELE: ALTERNATİF DEVRİMCİ-HALKÇI YEREL YÖNETİM

YAZDIĞINIZ YAŞAM YA DA SAFSATADIR!

HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)[2]

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)

MAYIS KIZILLIĞINDA ‘71 KOPUŞU VE KAYPAKKAYA

BUGÜN(ÜMÜZ)DE FAŞİZM(LER)

SİNEMANIN MÜSTESNA İSİM: METİN ERKSAN

İNSAN OLMAK ZORKEN, ‘İNSAN’DI ZEKİ ALASYA

ÖLÜMSÜZLÜK BAĞLAMLI KIZILDERE(MİZ)

SAİT FAİK’İN DÜŞ(ÜNCE)LERİ

İSYANA DÖNÜŞ(EME)YEN İTİRAZ VEYA MÜSLÜM GÜRSES HİKÂYESİ (Mİ?

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 3 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 2 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF ( 2 )

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ) 2

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ)

DİZELERİYLE REFİK DURBAŞ ÖYKÜSÜ

AFORİZMALARDAN BUGÜN(ÜMÜZ)E UYARILAR

‘KEL MAHMUT HOCA’ + ‘YAŞAR USTA’ + ‘TURŞUCU KAZIM’ + ‘AYYAŞ EMİN’Dİ O…

hatırlamiyorum-nakaratlarina-hatirlatalim

“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 3)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 2 )

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI

ABD EMPERYALİZMİ VE VENEZÜELLA 2019

AYKIRI DİZELER, ŞAİRLER

ÇEŞİTLİ VECHELERİYLE BEŞERİ (EKONOMİ-POLİTİK) KRİZ

“BÜYÜK FOTOĞRAFÇI”NIN GERÇEĞİ VE DRAMI

KRİZ “İMKÂN, TEHDİT VE KARAR” BİLEŞKESİDİR

İNSANI İNSANLAŞTIRAN DEĞERLER: AŞK, SANAT, BAŞKALDIRI, MÜCADELE

HİÇLEŞTİRİLME KAYGISINDAN ÖFKEYE SARI YELEKLİLER

68 HAREKETİ, MAYIS(IMIZ), KAYPAKKAYA VE 1971

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM ( 2)

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM

NBC SİNEMASI (MI?)

DÖRT GÜNLÜK “Bİ ŞEY”

ISINMANIN ÖTESİNDE -YANIYOR!- YERKÜRE

YEŞİLÇAM’LI TÜRK(İYE) SİNEMASI

YAZMAK EYLEMİNE MÜNDEMİÇ NOTLAR

SANAT (VE TİYATRO) İLE HAYAT

EYYAMCI DEĞİL, HER DEVİRDE İNSANDI TARIK AKAN

YIKA YIKA YARATARAK YAZMAK

SIRILSIKLAM BİR ÂŞIK: BEDRİ RAHMİ

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR) ( devam)

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR)

ÖNCESİYLE 15-16 HAZİRAN’DAN BUGÜN(ÜMÜZ)E

HAKKÂRİ’DEKİ PARİS’Lİ: FERİT EDGÜ

TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I

KARL MARX İLE MARKSİZMİ

LATİN AMERİKA VE EDEBİYAT ve GRUP YORUM'la dayanışma videosunu

ÜTOPYALAR(IMIZ)IN TARİHSEL ZEMİNİ

TÜKETİLE(MEYE)N İNSAN(LIK

KAPİTALİST KENT(LEŞMEMİZ)İN HÂL-İ PÜR MELALİ

KRİZİN, SAVAŞIN, VAHŞETİN “YDD”Sİ

POLİTİK SİNEMA İHTİYACI BÜYÜRKEN

O SES PEŞİNDEN SÜRÜKLENEN YILDIZ KENTER

MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI

“DERİN AŞKLARIN, BAĞLILIKLARIN, HASRETLERİN, ŞEFKATİN ŞARKILARINI SÖYLEDİ” YILMAZ GÜNEY

DEVRİMCİ BİR DERVİŞ: OKTAY ETİMAN

İTİRAZ EDEN MÜLKSÜZLER İÇİNDİR LE GUIN

İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI

SAF IŞIĞIN, ŞEFFAF SİMGELERİN ŞAİRİ: TOMAS TRANSTRÖMER

KAPİTALİZM KİRLİDİR, KİRLETİR

HRANT’IN KOLEKTİF KATLİNİN ANATOMİSİ

OHAL’(LERİN)İN EKONOMİ-POLİTİK DÖKÜMÜ

ŞİMDİLERDE ŞİİRE DAHA ÇOK MUHTACIZ GİRİZGÂHI

İSYANCI ŞEYH BEDREDDİN GERÇEĞİ

ORTADOĞU SARMALI VE T.“C”

DÜŞÜN(ECEĞİZ), YAZ(ACAĞIZ), KONUŞ(ACAĞIZ), SUSMA(YACAĞIZ)![

FAŞİZM(LER)İN GÜNCELLİĞİ VE IRKÇILIK

AŞK -İNSAN(LIK)A DAİR- HER ŞEYDİR![

EKİM DEVRİMİ İLE TARTIŞMALI “TARTIŞMALAR”I

GÜNCELDEN TARİHSELE İŞÇİ SINIFI

KAPİTALİST İKTİDARIN EĞİTİM(SİZLİĞ)İ VE COĞRAFYAMIZ

YENİ(DEN) ‘68’İ ANIMSA(YALIM)

AN-KARA’DA BİR KIPKIRMIZI CUMARTESİ

GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI

BOYACI HALİL’İN MÜŞFİK KENTER’İ

EMPERYALİST YERKÜREDE BARIŞ (YALANI) VE SAVAŞ (GERÇEĞİ )

SİNEMA VE YÖNETMEN(LER)

PARİS KOMÜNÜ(MÜZ) HÂLÂ GÜNCEL

KAPİTALİZM VE TARIM(IMIZ)

“DUYARLILIĞIN İNCELİĞİN ESENLİĞİN YAZARI”: OKTAY AKBAL

KAPİTALİZMİN YARATTIĞI TABLO MU DEDİNİZ?

ÖĞRENCİ HAREKETİNİN TOPLUMSAL MÜCADELEDEKİ YERİ VE ROLÜ

HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU

ADALETSİZLİK KARŞISINDA DEVRİMCİ SANATIN KONUMU VE İŞLEVİ

KATLEDİLDİĞİMİZ SURUÇ’LA ÇOĞALDIK

ŞİİRE KOÇAKLAMA

ÖZGÜRLÜĞE MUHTAÇ VE MAHKÛMUZ!

AYDIN/ ENTELEKTÜEL MESELESİNE DAİR

ŞİİR GİBİYDİ JOHN BERGER

SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN

YAZMAYI YAZMAK YAPAN

BAHAR(LAR)IN HALKI: ROMANLAR

ESKİ(MEYEN) SESLER, TINILAR

ORHAN KEMAL: USTADIR, YERİ AYRIDIR, MÜHİMDİR

“CULPA VACARE MAXIMUM EST SOLATIUM”

UNUTUL(A)MAZLAR YA DA HATIRLAYIN ONLARI

FİRARİ YAŞAM(IN)IN YAZMAK EYLEMİ

15’LER DAİR: GEÇM(EM)İŞ BUGÜNÜ(MÜZÜ)N ÖNSÖZÜDÜR !

SATIRLARDA AKAN YAŞAMIN BİLGELİĞİ

İNKÂRA ORTAK OLMA(K)!

“EVET”(İN EKONOMİSİN)E HAYIR!

ALAYINA İSYAN: “EVET”İN REFERANDUMU’NDA “HAYIR”![

“ÖZGÜRLEŞME DİLDE BAŞLAR”[

İNSAN(LIK), ONA İNANAN ŞAİR(LER)İN ŞİİR(LERİN)E MUHTAÇ

ALAYINA İSYAN, HEPSİNE “HAYIR”![

EKİM’İN 100. YILINDA KAVRAMLAR, GERÇEKLER

ZULA(NIZ)DAKİ ŞİİR, MAVZER(İNİZ)DEKİ MERMİ GİBİDİR

İKTİDAR, EĞİTİM, ÜNİVERSİTELER VE GENÇLİK

AKP’NİN -KAPİTALİZM PATENTLİ- ÇEVRE PRATİĞİ

“TEKÇİLİK” GÜZERGÂHINDA NEYİ, NASIL YAPMALI?

KÖTÜLÜK(LER) TABLOSU MU? “PANTE REI”![

ŞEYH BEDREDDİN: “SÖZÜ, BAKIŞI, SOLUĞU ARAMIZDAN ÇIKIP GELECEKTİR

UMUDU -TÜKETMEDEN- ÇOĞALTANDI SENNUR SEZER

“KIRIK MOZAİK”(İMİZ)İN PARÇASI SÜRYANÎLER

ORTADOĞU: BÜYÜK FOTOĞRAF İLE “KÜÇÜK” AYRINTI(LAR)

“İNSANLIK HÂLİ”NİN TERCÜMANI: FRANZ KAFKA

RESİM “SÜS” YA DA “AKSESUAR” DEĞİLDİR, OLAMAZ!

FUTBOL: GERÇEK VE BAĞINTILARIYLA TARTIŞALIM MI, TARTIŞMAYALIM MI?

EKİM’İN LENİN, LENİN’İN EKİM DESTANI

EGEMEN KLİKLER ARASI HESAPLAŞMA VEYA 15 TEMMUZ’UN ŞECERESİ[*]

SİYONİZM KARŞISINDA FİLİSTİN İLE ARAFAT’I[*]

ZEKÂ, YARATICILIK KADAR YÜREKLİLİKTİR KARİKATÜR(İST)[*]

BARIŞ (=HAYAT) İLE SAVAŞ (=ÖLÜM) HÂLİ[*]

TARTIŞILAN ASLÎ SORU(N) ÖZGÜRLÜKTÜR[*]

EGE MAVİSİNİN -HALİKARNAS- BALIKÇISI[*]

101. YAŞINDA AZİZ NESİN USTA[*]

68 BAŞKALDIRISI VE ÖĞRENCİ HAREKETİ[1]

“ÇORUMLU ‘BAUDELAİRE’PEREST”: SAİT MADEN[*]

KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]

HAYAT VE SANAT = GENÇLİK VE MÜCADELE[1]

GİDEN(LERİN) İKİ(SİN)DEN KALAN(LAR)[*]

BAŞYAPITI ‘GABO’NUN KENDİSİYDİ, HAYATIYDI[*]

YAZMAK EYLEMİNİN KADINLARI[*]

MİLLİYETÇİLİK VİRÜSÜ VE FUTBOL[*]

ANAYASA, BAŞKANLIK SİSTEMİ VE LAİKLİK[*]

33’LER SURUÇ’TUR; BİZ 33’LERİZ![*]

SYRIZA: NEYDİ? N’OLDU?![*]

“GEZİ”(/HAZİRAN) SANATI[*]

YENİDEN -VE BİR KEZ DAHA- FAŞİZM[*]

TÜRK(İYE) PATENTLİ PANOPTİKON HÂLİ[1]

ÇÖZÜLME, PARÇALANMA VE KUTUPLAŞMA GÜZERGÂHINDA[*]

DİK DURAN NİKBİNLİK: SABAHATTİN ALİ[*]

AŞKLARIN, KAVGALARIN, BARUT KOKAN DİZELERİN ŞAİRİ: HASAN HÜSEYİN[*]

SOYKIRIMDAN SÜRGÜNE ÇERKESLER[*]

44 YIL SONRA ONLAR YANİ SONSUZLAR[*]

AŞK, TRAVMA, TOPLUMSAL İNŞA VEYA DEVRİM, KAPİTALİZM, SOSYALİZM[1]

PEKİYİ YA İSYANCI KAZIM’DAN SONRA BİZ?![*]

TARİHSELDEN GÜNCELE İBRAHİM KAYPAKKAYA[1]

HAYATI ÖRGÜTLEYEN AŞKINLIKTIR SANAT (İLE TİYATRO)[*]

KAPİTALİZMİN “ÇEVRE”Sİ YA DA EKOLOJİK KÂBUS![1]

BUGÜN(ÜMÜZ)DE ENTELEKTÜEL, EĞİTİM, AKADEMİ[*]

MÜLKİYET, İKTİDAR, DEVLET (=DEMOKRASİ) VE…[1]

RADİKAL SOSYALİZM HÂLÂ GÜNCEL!

2015 1 MAYIS’INDAN 2016’YA YİNE, YENİDEN, ISRARLA TAKSİM!

KIZILDERE TARİHİ(MİZ) HEPİMİZİNDİR[1]

KÜLTÜREL YOZLAŞMA KARŞISINDA DEVRİMCİ SANAT[1]

KOMÜN’DEN EKİM’E ESKİ(MEYEN) SOSYALİZM

YALNIZLIĞIN ÇOĞUL SENFONİSİ: SAİT FAİK ABASIYANIK[*]

SAVAŞIN BATI CEPHESİNİN SORU(N)LARI İLE “DOĞU”[*]

ORTADOĞUDA T.CNİN HÂLİ VE ROJAVA

SANATIN SINIFI VEYA SANAT SİYASAL VE SINIFSALDIR

ORTADOĞUNUN KANAYAN YARASI FİLİSTİN

VERİLERİYLE DEMOKRASİ (MÜCADELESİ) VE DÜZEN(SİZLİK) ÜZERİNE

FAİLİ MEÇHUL -OLMAYAN- KAYIP(LAR)

80'Lİ YILLAR = İNSAN(SIZLIK) + UMUT(SUZLUK) + EYLEM(SİZLİK)

ERMENİLERİN BUGÜNÜ=HRANT+KAMP ARMEN

KÜRTLER VE ORTADOĞU

chavez venezüella'sında ne(ler)oluyor? bolívarcı halkçılık mı, sosyalizm mı