Garnet

Garnet

Garnet

Garnet başkalaşmış kayaçlar ya da bazı yerli kayaçlarda bulunabilen doğal bir silikat grubuna denilmektedir. İsmi Latince bir kelime olan Garanatus’dan gelmektedir. Garanatus tohum anlamına gelir ve narın içerisinde yer alan küçük kırmızı ve parlak tohumlara benzetilen granat kelimesine dayanır. Bohemian Granat dendiği zaman da akla gelen bumaddeninkendine has bir yapısı vardır.

Renk tonu, zarafeti ve güzelliği ile dünyanın her yerinde bilinen mistik taşlar arasında yer almaktadır. Bohemian zamanlarından bu yana var olan bir inanışa göre bu taş, insanlara şans ve uğur getirmektedir. Garnetin antradit, grosülonit, pirop, uranovit, almandin, spesartit isimli çeşitleri bulunmaktadır. Güzel renklere sahip olmaları sebebiyle genellikte kuyumculukta kullanılmaktadır.

Özellikleri bakımından en güçlü taşlardan biri olan Garnet taşının üzerinde yapılmış pek çok çalışma vardır. Bilim insanları tarafından yapılan bu çalışma ve deneyler sonucunda insanlar üzerinde çok sayıda faydası tespit edilmiştir. En bilinen ve ilginç etkisi ise ticaret hayatında insanların başarılı olmasını sağlamasıdır. Yazının devamında garnet, garnet kumu ve kullanım alanlarına ilişkin detaylı bilgi verilmiştir.

Garnet Ne Demektir?

Doğada kendiliğinden meydana gelen aşındırıcı bir mineraldir. Bu mineralin içerisinde bulunan serbest silis oranı bir hayli düşüktür. Bu sayede endüstride kullanıldığında toz ya da silikoz oluşturmamaktadır. Garnet mineral grubu toksik değildir ve inert bir mineraldir. Dolayısıyla eko (çevre dostu) bir malzeme olduğunu söylemek mümkündür. Mineroloji disiplini içerisinde yalnızca tek bir mineral olarak tanımlanmaktan ziyade mineral grubu olarak tanımlanmaktadır. Garnet silikatlı bir tür mineraldir ve doğada koyu kırmızı tonlarında bulunmaktadır.

Kusursuz berraklığı ile her çeşidinin ayrı bir ismi mevcuttur. Yüksek ışık kırılma endeksi vardır. Farklı renk ya da enerjilere sahiptir. Çeşitleri arasında en bilinenleri almandine, andrait, demantoid, grossularite, pyrope, rhodolite, tsavorite, spessartite, uvarovite’dir. Takı tasarımlarında sıklıkla kullanılmaktadır.

Aynı zamanda doğada şeffaf ya da kısmen şeffaf olarak bulunmaktadır.Mons ölçeği baz alındığında, sertlik derecesi 7 ile 7,5’dur. Nar tanelerine benzetilen bir taştır. Elimizdeki bilgilere göre Tunç devrinden bu yana kullanıldığı bilinmektedir. Tarihi kazılara bakıldığında, 5 bin yaşından daha büyük garnetin var olduğunu görmek mümkündür. Antik Yunan ve Antik Mısır döneminde Garnet ateş parçalarına benzetilmekteydi ve oldukça fazla değer görmekteydi.

Garnetin yapısında doğal bir dayanıklılık, sertlik ve aşındırıcılık vardır. Düşük kırılganlık seviyesindedir. Bu sebeple yapılan uygulamaya bağlı olarak değişmekle birlikte 5 ile 10 defa arasında yeniden kullanılabilmektedir. Garnet geneldeBatı Avustralya’da yer alan, dünyanın en büyük endüstriyel garnet madeninden çıkarıldıktan sonra işlenmektedir.Türkiye’de Garnet kumunun yayılmaya başlanması henüz yenidir. Fakat iyi iş görmesi ile bilinmektedir.

Garnet Kumu Nedir?

Garnetin ne olduğunu açıkladıktan sonra garnet kumundan ve kullanım alanlarından da bahsetmek gerekmektedir. Doğada kendiliğinden var olan silikatlar grubu minerallerinden olan garnet% 98 saflıkta bulunan kayalardan öğütülerek elde edilmektedir. İçerisinde bir hayli az oranda serbest silis bulunmaktadır. Bu sayede toz ya da silikoz oluşturmamaktadır. Toksik olmayan bir mineraldir ve bundan dolayı çevre dostudur. Doğal aşındırıcıların en iyilerinden biridir.

Garnet kumunun korozif özelliği vardır. Bu sebeple paslanmayan yüzeylerde tercih edilmektedir. Türkiye’de henüz yeni olarak kullanılmaya başlanmıştır. Garnet kumlama hakkında detaylı bilgi için yazının devamını dikkatlice okuyunuz. Kumlama işlemlerinde kullanılan Garnet kumu ya da Garnet minerali hakkında detaylı bilgiye yazının devamında yer verilmiştir.

Garnet Çeşitleri Nelerdir?

Bu grubun en belirli üyelerini ise Pirop, Almandin, Rodolit, Grossular, Uvarovit, Andradit, Hidrogrossular, Spessartin,  Demantoit, Tsavorit, Hessonit, Melanit, Katoit, Şorlomit ve Topazolit  şeklinde sıralamak mümkündür. Bu grupta yer alan taşların kimyasal bileşimleri ya da renkleri birbirinden ayrılmaktadır. Fakat bu gruba ait olan türleri birbirinden ayırmak çok kolay değildir. Türler birden çok renge sahiptir. Renklerine bakıldığında koyu kırmızıdan turuncuya kadar, bazen de mora kadar değişebilmektedir. Başka türleri arasında ise kahverengi, sarı, yeşil, beyaz ya da siyah olanları vardır.

Örnek vermek gerekirse, Uvarovit ve Tsavorit’in renkleri yeşildir. FakatGrossular ve Andradit taşının da yeşil renkleri mevcuttur. Fakat granat ismi genel olarak kırmızı ve morumsu eflatun renklerinin adı olmuştur.

Alt türleri ve kimyasal formülleri aşağıdaki gibidir:

  1. Grossular: Formülleri Ca3Al2[SiO4]3 + Fe, Cr şeklindedir.
  2. Afrika Yeşimi: Yeşil renktedir.
  3. Kromiyan Grossular: Rengi yeşildir.
  4. Hessonit: Portakalımsı renktedir.
  5. Manganoan Grossular: Pembe renktedir.
  6. Plazolit: Pembemsi ya da beyaz renktedir.
  7. Rozolit: Gül rengindedir.
  8. Tsavorit Rengi yeşildir.
  9. Andradit: Formülleri  Ca3Fe3+2[SiO4]3 + Ti, Cr, Al, Mg şeklindedir. Renkleri iseyeşilimsi sarı, yeşil, kahverengi, siyah ya da kırmızıdır.
  10. Almandin: Kimyasal formülü Fe2+3Al2[SiO4]3ve renkleri isekahverengi, kahverengimsi kırmızı, kırmızı, siyah ya da siyahımsı kırmızıdır.
  11. Pirop: Formülleri Mg3Al2[SiO4]3 + Fe, Mn, Ca Re şeklindedir ve renkleri ise kan kırmızı, portakalımsı kırmızı, morumsu kırmızı, pembe ya da siyahımsı kırmızıdır.
  12. Spessartin: Formülü Mn2+3Al2[SiO4]3 + Ti, Fe, Mg, Ca, H2O, Y şekillerine olan alt türün kırmızı, kırmızımsı portakal, sarımsı kahverengi, kırmızımsı kahverengi ya da kahverengidir.
  13. Uvarovit: Formülleri Ca3Cr2[SiO4]3 + Al, Fe, Mg  şeklindedir ve renkleri ise yeşil, zümrüt yeşili ya da yeşilimsi siyah olarak görülmektedir.

Garnet ile Kumlama

Garnetin eşsiz sertliği sayesinde püskürtmede son derece verimli olduğunu söylemek mümkündür. Garnetin yaklaşık olarak %65’i 3 ile 4 defa geri dönüştürülebilmektedir.Genellikle petrokimya endüstrisi kumlama, tersaneler, inşaat endüstrisi kumlama, demir dışı yüzeylerin kumlanması şeklinde olan yüzey temizleme ve aşındırıcı kumlamalar için oldukça uygundur. Garnet sert mineral yapısına sahiptir ve bu sayede toz oluşumu oldukça düşüktür.

Taneciklerinde neredeyse dolgu bulunmamakla birlikte düzgün bir profile sahiptir. Bu sayede kaplamanın yapışması adına uygun ve elverişli olan yüzeyi sağlamaktadır. Silika seviyesi %1’den daha düşük olarak son derece az seviyededir. Kullanım kişiye temizleme hususunda kolaylık sağlamaktadır. Kaplamalara müdahale etmemekle birlikte gözenekleri olmayan ve nemi çekmeyen bir yapısı bulunmaktadır. Basınçyadaenjeksiyonlukumlamasistemlerindede rahat ve kolaylıkla kullanılabilmektedir.

Garnet Taşı Nerede Buluruz?

Garnet taşı doğa genellikle koyu kırmızı renkte bulunan bir taştır. Bazı durumlarda doğada morumsu eflatun renginde bulmak da mümkündür. Bulunduğu bölgeler bakacak olursak, Madagaskar, Alaska, Avustralya,  ABD, Sri lanka, Hindistan, Afrika, Brezilya, Kanada, Çekoslavakya, Karolina ve Zaire gibi ülke ya da bölgelerden çıkarılmaktadır. Bu bölgelerden çıkarıldıktan sonra çeşitli ülkelerde işlenmekte ve dünyanın çeşitli yerlerine gönderilmektedir. Çok sayıda isimle anılan bir taştır. Diğer isimleri arasında granat taşı, nar taşı ve lal taşı da yer almaktadır.

Su Arıtma Tesisinde Garnet Kumu Kullanımı Nedir?

Garnetsu filtresi için ideal olan ortamısağlamaktadır. Doğal ortamda sıklıkla bulunan, kimyasal açıdan inert ve metalik olmayan bir mineraldir. Bununla birlikte sertliği ve dayanıklılığı açısından oldukça ünlü olmayı başarmıştır. Yüksek oranda özgül ağırlıklıdır ve bunun yanı sıra kimyasal ve aşındırıcı direnci yüksektir. Bu durum sayesinde garnet son derece uygun bir filtre malzemesi haline gelmektedir. Bu malzeme, yatakları desteklemek için uygun boyutlardadır.Geniş boyutlarda oluşabileceği gibi daha küçük haldeki yataklar için nispeten küçük boyutlarda da oluşabilmektedir. Geri yıkamaya mümkün olan en hızlı şekilde izin verecek kadar oldukça yoğundur.Garnet en ağır medya malzemesidir. Spesifik yoğunluk seviyesi dört olan garnetbu sebeple en ağır medya malzemesi olarakbilinmektedir. 10 ile 20 mikron ağırlığına varıncaya kadar süzme yapabilir. İdeal durumdan bahsetmek gerekirse, en büyük tanecikli medyanın en üstte bulunması ve su akışının yönüne doğru da bu medya boyutlarının ya da parçacıkların azalması gerekmektedir.

Bu şekilde su içerisinde yer alan büyük parçalar en üst kısımda kalacaktır. Daha sonrasında orta boy parçalar ve parçalardan en küçükleri ise en alt kısımda tutulacaktır. Bu sayede medyanın katı madde tutma kapasitesi de artacaktır. Bu durum da basınç kaybını hızlı bir şekilde artıracaktır. Basınç kaybının hızlıca artması durumunda ters yıkama da hızlanacaktır.

Su filtresi ortamı için uygunluk oluşturan garnet doğal ortamda yaygın olarak bulunmaktadır. Sertliği son derece yüksektir ve köşeli taneleri olan bir yüzeyi vardır. Bu özelliği sayesinde su jeti kesim makineleri içerisinde suyun içerisine karıştırılan bir maddedir. Garnet kumu, kumlama yapılan her malzeme üzerinde aşındırma ve temizleme amacıyla kullanılmaktadır. Bünyesi tozdan arındırılmıştır. Bu sayede püskürtme, boğulma ya da tıkanma olmadan sorunsuz bir şekilde iş çıkarabilmektedir. Su Jeti ile kesme uygulamasında malzemelerin iç yapısına zarar gelmemektedir. İç yapısı bozulmamakla birlikte ısı etkisi de hiç yoktur.

Garnet ile Su Jeti Kesimi Nedir?

Garnet kumu aero uzayı, su jeti kesimi, granit kesim, yüksek mukavemetli çelik kesimi, otomotiv camı ya damermer kesimgibi kesimlerde kullanılmaktadır. Herhangi büyük boyutlu malzeme bulunmamaktadır. Bununla birlikte tozdan arındırılmıştır. Bu sayede tıkanma, boğulma ya da püskürtme gibi problemler olmaksızın sorunsuz performans vermektedir. Bunun yanı sıra ideal bir su jeti kesim aşındırıcısıdır.

Garnet Kumu Kullanım Alanları

Üretimde hızlılığı artıran ve oldukça düşük sarfiyat tüketimi ile kaliteli verimliliği sağlayan bir malzemedir. Kullanım şeklinde bağlı olarak aynı ürün 5 ya da 10 kez kullanılabilmektedir. Bu kum demir içermez ve bu sebeple paslanmaz çelik, cam kumlama, manyetik çelik ve tüm özel alaşımların yüzey hazırlıklarında kullanılmaktadır.

Garnet kumu kullanılarak çeşitli yüzeyler hazırlanabilir. Bunlardan bazıları, alüminyum, fiber glass, türbin kanatçıkları ya da diğer özel yüzeylerdir. Garnet ağır metaller içermeyen ve radyoaktif olmayan bir mineraldir. Aynı zamanda nem tutmaz ve toksik maddeler ya da kanserojen maddeler içermemektedir. Toksik olmamasının yanı sıra serbest silika içermez ve silikoz hastalıklarına sebep olmamaktadır. Yüzeyde yüksek enerji transferi geliştirmektedir. Toz üretimi düşük seviyededir ve kırılmaya karşı da oldukça dayanıklıdır.

Garnetin yüksek özgül ağırlığı 4.0-4.1’dir. Bu, kir ya da kabuk sökmesi gibi temizleme işlemlerini kolaylaştırmaktadır. Yüzeye çarpan tanelerin yüksek enerjide olmalarını sağlamaktadır. Yüzey formuna bakıldığında şekil itibariyle köşeli yani angular biçimdedir. Köşeli tanelerden oluşur ve üzerinde kumlama yapılan her türlü malzemeüzerinde hızlı bir şekilde temizleme etkisi yapmaktadır.Metalik olsun ya da olmasın tüm yüzeylerde, korozif etki yapmaktadır. Bu sebeple rahatlıkla kullanılabilmektedir.

Garnet kumunun pek çok kullanım alanı vardır. Bazı kullanım alanları aşağıdaki gibidir.

  1. Paslanmaz çelik
  2. Çelik konsiriksiyonkumlama
  3. Su filtresyon sistemleri
  4. Özel alaşımların yüzey temizliği
  5. Metal parlatmaları
  6. Gemi raspa işleri
  7. Cam kumlama
  8. Manyetik çelik
1.06.2020 (Haber Merkezi)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz